Perspektywy branży retail na 2026 rok i kolejne lata według raportu Deloitte
Jak wynika z raportu Deloitte “2026 Retail Industry Global Outlook” retailerzy z optymizmem patrzą w najbliższą przyszłość – 96% prognozuje wzrost przychodów branży, a 81% wzrost marż. Muszą mieć jednak na uwadze zmianę w zachowaniach konsumentów, którzy bardziej niż kiedykolwiek szukają wartości. 4 na 10 klientów to łowcy okazji lub osoby wrażliwe na cenę, i nie wynika to tylko z inflacji – niemal 70% retailerów widzi w tym trwałą zmianę rynkową. Poza ceną ważne są jednak również inne czynniki, np. jakość obsługi. Liderzy branży, aby sprostać oczekiwaniom klientów i zdobyć przewagę konkurencyjną, stawiają więc na efektywność i innowacje – w tym przede wszystkim AI.
– Z naszego doświadczenia wynika, że nadchodzący rok będzie testem strategicznej adaptacyjności. Sukces odniosą detaliści, którzy tradycyjne fundamenty handlu – orientację na klienta i dyscyplinę finansową – wzmocnią potencjałem AI oraz precyzyjną analityką danych. Kluczem do kształtowania nowej ery retailu jest koncentracja na tym, co mierzalne i sterowalne, przy jednoczesnym dostarczaniu klientom unikalnej wartości dodanej – przewiduje Anna Schabikowska, Dyrektorka Marketingu Exorigo-Upos.
Czego oczekują współcześni, poszukujący wartości konsumenci?
Jak wynika z raportu Deloitte, nawet zamożni konsumenci zmieniają swoje podejście do zakupów i wnikliwie oceniają, czy produkt stanowi dla nich realną wartość. Obecnie już czterech na dziesięciu Amerykanów niezwykle świadomie podchodzi do procesu zakupowego i poszukuje okazji. Takie zachowania jak wybieranie tańszych produktów, zakupy w kanałach oferujących korzystniejsze ceny, czy zamiana wygody na większą oszczędność, to “zmiana strukturalna”, a nie tymczasowa reakcja na inflację.
Jednak aby odnieść sukces, retailerzy muszą skupić się na czymś więcej niż tylko oferowaniu przystępnej ceny. Aż 40% percepcji wartości marki przez konsumentów wynika z czynników pozacenowych. Na decyzję zakupową wpływają m.in. jakość produktu i obsługi klienta, programy lojalnościowe, czy nawet postawa pracowników. Zapewnienie dodatkowych korzyści, które sprawią, że oferta będzie bardziej atrakcyjna, pozwoli detalistom uzyskać przewagę nad konkurencją.
W odpowiedzi na zmianę podejścia konsumentów do zakupów, 70% przepytanych przez Deloitte retailerów planuje rozszerzyć asortyment na niższych poziomach cenowych. Tuż za nim uplasował się rozwój marek własnych. A kolejne miejsca zajęły:
- ulepszenie doświadczeń omnichannel (46%);
- wzmocnienie programów lojalnościowych (36%);
- spersonalizowane rekomendacje oparte na sztucznej inteligencji (35%).
Sztuczna inteligencja w handlu: od eksperymentów do wdrożeń
Sztuczna inteligencja w handlu szybko przechodzi z fazy eksperymentów do praktycznych wdrożeń. Większość retailerów już wykorzystuje AI w kluczowych procesach lub planuje to zrobić jak najszybciej. Co więcej, 68% respondentów spodziewa się wdrożenia agentycznej sztucznej inteligencji do kluczowych działań operacyjnych w swojej firmie w ciągu najbliższych 12 lub 24 miesięcy.
ChatGPT i konkurencyjne rozwiązania generują nawet 15-20% ruchu do niektórych e-sklepów, a do 2030 r. mogą obsługiwać nawet jedną czwartą globalnej sprzedaży online. Dziewięciu na dziesięciu menedżerów z branży retail przewiduje, że do 2026 r. AI zastąpi wyszukiwarki jako główne narzędzie szukania produktów, a połowa z nich uważa, że wieloetapowa ścieżka zakupowa zostanie zastąpiona pojedynczą interakcją z agentem AI.
Może to jednak osłabić lojalność klientów wobec marki. 81% retailerów uważa, że do 2027 r. generatywna sztuczna inteligencja osłabi przywiązanie klientów do marek – skupi się na najlepszej cenie i dopasowaniu, a nie marce. Detaliści będą musieli zadbać o to, aby ich produkty były widoczne dla algorytmów AI. Dane o produktach i cenach powinny być dokładne i czytelne dla AI, aby oferta nie została pominięta. Sukces odniosą te firmy, które szybko zintegrują generatywną AI ze swoimi procesami. Już 44% przyznaje, że stare systemy IT hamują innowacje, więc potrzebne są inwestycje w nowoczesną infrastrukturę i przeszkolenie zespołów. Kto zrobi to pierwszy, zyska przewagę nad konkurencją.
Jak AI rewolucjonizuje marketing i doświadczenie klienta?
Sztuczna inteligencja daje marketerom narzędzia do hiperpersonalizacji, automatyzacji treści oraz analizy danych o klientach. W efekcie mogą oni precyzyjnie i dynamicznie dopasowywać ofertę do konkretnych odbiorców. 67% retailerów planuje w ciągu roku wdrożyć personalizację opartą na AI, co przełoży się na lepsze doświadczenie zakupowe, lepiej dopasowane kampanie i programy lojalnościowe reagujące na zachowania klientów.
Retailerzy są tak mocno przekonani o skuteczności narzędzi AI, że aż 94% z nich spodziewa się zwiększenia liczby działań marketingowych realizowanych we własnym zakresie (a nie z wykorzystaniem zewnętrznych firm). Rosnąć ma także znaczenie własnych sieci reklamowych (Retail Media Networks) – 88% respondentów uznaje je za kluczowe dla zwiększenia przychodów, a 79% planuje sprzedawać tam reklamy firmom, które mają inny asortyment.
Ponieważ sztuczna inteligencja sprawia, że technologie kreatywne stają się bardziej dostępne, wyróżnienie się na ”zatłoczonym” rynku będzie prawdopodobnie zależało od tego, jak skutecznie detaliści połączą kreatywność, dane i wnioski oparte na sztucznej inteligencji, aby zapewnić klientom wyjątkowe doświadczenia związane z marką.
Transformacja łańcucha dostaw w niepewnych czasach
Aż 95% retailerów spodziewa się w 2026 r. wzrostu kosztów operacyjnych z powodu globalnych regulacji handlowych. Jednak zaczynają skupiać się na transformacji łańcucha dostaw, zamiast na cięciu kosztów. Blisko dwie trzecie firm (66%) planuje uniezależnić się od drogiego importu poprzez przeniesienie produkcji bliżej rynku, na którym działa (onshoring lub nearshoring) i dywersyfikację bazy dostawców, jeśli koszty nadal będą rosnąć. W szczególności nearshoring pozwala szybciej reagować na zmiany popytu, lepiej zarządzać zapasami i skracać czasy realizacji zamówień.
W transformacji łańcucha dostaw dużą rolę odgrywa technologia. Już 30% retailerów wykorzystuje AI do monitorowania łańcucha dostaw, a w ciągu roku odsetek ten ma wzrosnąć do 41%. Co więcej, 59% menedżerów z branży handlu detalicznego oczekuje pozytywnego zwrotu z inwestycji w rozwiązania AI dla logistyki w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Automatyzacja i analityka pomagają ograniczyć rosnące koszty realizacji zamówień i transportu.
Jak zarządzać marżą i kosztami, by wzmocnić finansową odporność?
W roku, w którym priorytetem jest wzrost, wykazanie się stabilnością finansową będzie miało kluczowe znaczenie dla osiągnięcia rentowności zgodnej z ambitnymi celami. Prawie wszyscy ankietowani retailerzy (95%) spodziewają się wzrostu kosztów w 2026 roku (najczęściej umiarkowanego), ale pomimo tego 82% prognozuje wzrost marż. Aby zrekompensować wyższe wydatki, detaliści zamierzają między innymi:
- stopniowo zwiększać ceny (73%);
- przesunąć asortyment produktów w kierunku artykułów o wyższej marży (72%);
- podnieść próg darmowej dostawy (67%).
Spośród retailerów przewidujących wzrost kosztów, 76% twierdzi, że ich firma prawdopodobnie dostosuje swoje priorytety inwestycyjne, a 82% spodziewa się przeniesienia alokacji kapitału na bardziej dochodowe przedsięwzięcia.
Takie podejście do zarządzania marżą wymaga precyzji i dyscypliny. 75% firm koncentruje się na kosztach, które są pod ich kontrolą, nie marnując zasobów na czynniki zewnętrzne. I to działa – 71% zauważa przewagę konkurencyjną dzięki lepszej kontroli wydatków. Kluczowe jest wdrożenie dyscypliny kosztowej we wszystkich obszarach – od asortymentu, przez zaopatrzenie, po ceny. Wykorzystanie narzędzi takich jak dynamiczne ceny czy promocje oparte na danych pozwala utrzymać marże.
Jednocześnie dywersyfikacja przychodów poprzez marki własne o wyższej marży i ekosystemy lojalnościowe, wraz z dążeniem do wzrostu wydajności i automatyzacji na dużą skalę, może być konieczna do utrzymania kosztów pod kontrolą i wspierania zrównoważonego wzrostu.
Podsumowanie
Rok 2026 i kolejne będą okresem weryfikacji zdolności adaptacyjnych firm z branży handlu detalicznego. Ewolucja postaw konsumenckich i rewolucja technologiczna wymagają od retailerów elastyczności i strategicznego podejścia do danych. Sukces odniosą te firmy, które będą oferowały produkty o dobrym stosunku ceny do jakości i jednocześnie zaczną odważnie wdrażać innowacje, takie jak agentyczna sztuczna inteligencja czy zautomatyzowane łańcuchy dostaw. Exorigo-Upos wspiera przedsiębiorstwa na każdym etapie tej drogi, dostarczając rozwiązania, które są fundamentem nowoczesnego retailu.